Za tymi liczbami kryje się jednak znacznie dłuższa historia oczyszczalni, problemów z rzeką Zimna Woda oraz wieloletnich prób modernizacji obiektu.

11 sierpnia 2026 roku Zarząd Województwa Mazowieckiego zatwierdził wyniki oceny projektu „Przebudowa i rozbudowa istniejącej oczyszczalni ścieków w Nadarzynie”, złożonego przez Przedsiębiorstwo Komunalne Nadarzyn w ramach programu Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021–2027.

Według informacji przekazanych przez wójta gminy Nadarzyn w mediach społecznościowych wartość inwestycji ma wynieść około 22 mln zł, a wysokość dofinansowania 8 mln 856 tys. zł. Planowany termin zakończenia przedsięwzięcia to 15 grudnia 2027 roku. 

Oczyszczalnia ma już 35 lat

Oczyszczalnia ścieków przy ul. Turystycznej została przekazana do eksploatacji w 1991 roku.

Według danych Przedsiębiorstwa Komunalnego Nadarzyn pierwszą modernizację obiektu przeprowadzono w 2001 roku. Osiągnięto wówczas przepustowość 1000 m³ ścieków na dobę. Kolejna modernizacja nastąpiła w 2011 roku i zwiększyła przepustowość do 1500 m³ na dobę.

Jest to oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna, a odbiornikiem oczyszczonych ścieków jest rzeka Zimna Woda.

W późniejszych latach dopuszczalna ilość odprowadzanych ścieków została zwiększona. W 2021 roku nowe pozwolenie wodnoprawne przewidywało możliwość odprowadzania do 1800 m³ ścieków na dobę.

Rozbudowę planowano od wielu lat

Obecna inwestycja nie jest pomysłem ostatnich miesięcy.

Już wcześniej przygotowywano koncepcje zwiększenia możliwości nadarzyńskiej oczyszczalni. 11 marca 2021 roku Przedsiębiorstwo Komunalne Nadarzyn złożyło wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przebudowy i rozbudowy obiektu.

Postępowanie trwało ponad trzy lata i wymagało przygotowania kolejnych raportów, aneksów oraz uzupełnień dokumentacji. Ostatecznie decyzję środowiskową wydano 19 września 2024 roku.

Przygotowana wówczas dokumentacja zakładała znaczne zwiększenie możliwości oczyszczalni. Średniodobową przepustowość określono na 3000 m³ ścieków na dobę, a maksymalny przepływ dobowy nawet na 5000 m³.

Projekt przewidywał również zastosowanie nowocześniejszych technologii biologicznego oczyszczania ścieków oraz skuteczniejsze usuwanie związków azotu i fosforu.

W kolejnych latach koncepcja została jednak zmieniona.

Część ścieków skierowano do Grodziska

Duże znaczenie dla dalszych planów miało porozumienie z Grodziskiem Mazowieckim.

We wrześniu 2024 roku Przedsiębiorstwo Komunalne Nadarzyn podpisało z Zakładem Wodociągów i Kanalizacji w Grodzisku Mazowieckim umowę umożliwiającą odprowadzanie części ścieków z terenu gminy Nadarzyn do grodziskiej oczyszczalni. Umowę zawarto na 30 lat.

Władze gminy informowały później, że pierwszy etap przedsięwzięcia miał umożliwić przekierowanie ścieków ze Starej Wsi, natomiast kolejne etapy miały obejmować m.in. rejon Kajetan, część Nadarzyna i Ruśca.

Docelowo w kierunku Grodziska planowano skierować około 600 m³ ścieków na dobę.

W kwietniu 2026 roku Wody Polskie potwierdziły, że działający już system w rejonie Starej Wsi pozwalał zmniejszyć ilość ścieków dopływających do oczyszczalni w Nadarzynie o około 200 m³ na dobę.

Odciążenie instalacji sprawiło, że dalsza modernizacja nie musi oznaczać natychmiastowego zwiększenia przepustowości do wcześniej planowanych 3000 m³ na dobę. Władze gminy informowały o możliwości pozostawienia przepustowości na poziomie około 1800 m³ na dobę, z możliwością dalszej rozbudowy w przyszłości.

Zimna Woda od lat budziła emocje

Modernizacja oczyszczalni nie wynika jedynie z wieku obiektu.

Na nadarzyn.tv wielokrotnie opisywaliśmy problemy związane ze stanem rzeki Zimna Woda i funkcjonowaniem oczyszczalni.

W 2021 roku, po zgłoszeniach dotyczących zanieczyszczenia rzeki, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę oczyszczalni i pobrał próbki.

Stwierdzono wówczas m.in. przekroczenia części wskaźników określonych w pozwoleniu wodnoprawnym oraz nieprawidłowości związane z funkcjonowaniem obiektu. Informacje dotyczące sprawy zostały przekazane do prokuratury.

Postępowanie było później umarzane i zaskarżane przez inspekcję ochrony środowiska. Gdy w 2022 roku ostatni raz szerzej opisywaliśmy jego przebieg, sprawa nadal pozostawała w toku.

Nie udało nam się obecnie dotrzeć do publicznie dostępnego źródła, które pozwalałoby jednoznacznie opisać późniejszy finał tego postępowania, dlatego nie przesądzamy, w jaki sposób ostatecznie się zakończyło.

Problemy powróciły w 2025 roku

Kolejny poważny problem związany z Zimną Wodą pojawił się w 2025 roku.

Po otrzymaniu zgłoszenia Wody Polskie przeprowadziły w maju wizję terenową. W oficjalnym komunikacie poinformowano, że potwierdziła ona podejrzenie pogorszenia jakości wody w rzece.

Sprawa została przekazana Mazowieckiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, a do badań pobrano próbki.

W lipcu 2025 roku Wody Polskie wezwały Przedsiębiorstwo Komunalne Nadarzyn do zaprzestania naruszania warunków pozwolenia wodnoprawnego. Spółkę poinformowano również, że w przypadku braku odpowiednich działań może zostać wszczęte postępowanie dotyczące cofnięcia pozwolenia.

I takie postępowanie rzeczywiście zostało później wszczęte.

Oczyszczalnia mogła stracić pozwolenie wodnoprawne

W kwietniu 2026 roku Wody Polskie poinformowały, że postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego wszczęto na podstawie informacji otrzymanych od Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

Ostatecznie zostało ono jednak umorzone.

Przedsiębiorstwo Komunalne przedstawiło aktualne wyniki badań, które nie wykazywały przekroczeń, a także informacje dotyczące przekierowania części ścieków do innej oczyszczalni oraz planowanej modernizacji obiektu.

Wody Polskie poinformowały również, że od momentu umorzenia postępowania do Zarządu Zlewni w Łowiczu nie wpłynęły kolejne zgłoszenia dotyczące zanieczyszczenia Zimnej Wody.

Nowa technologia ma poprawić jakość oczyszczania

Jednym z najważniejszych elementów planowanej modernizacji jest zmiana technologii.

Dokumentacja środowiskowa przewiduje zastosowanie nowoczesnych rozwiązań biologicznego oczyszczania ścieków, skuteczniejsze usuwanie związków azotu i fosforu oraz modernizację gospodarki osadowej.

Zmiany mają dotyczyć również uciążliwości zapachowych.

Część procesów technologicznych ma zostać zamknięta, a zanieczyszczone powietrze kierowane do biofiltrów. Zgodnie z decyzją środowiskową mają one zapewniać co najmniej 90-procentową redukcję emisji m.in. amoniaku i siarkowodoru.

W praktyce oznacza to, że modernizacja ma nie tylko poprawić jakość oczyszczanych ścieków, ale również ograniczyć nieprzyjemne zapachy powstające podczas pracy instalacji.

Wieloletni problem wchodzi w decydującą fazę

O potrzebie modernizacji oczyszczalni w Nadarzynie mówi się od wielu lat. Zmieniały się koncepcje, planowana przepustowość, terminy oraz sposób rozwiązania problemu rosnącej ilości ścieków.

Ostatecznie część ścieków zaczęto przekierowywać poza Nadarzyn, dzięki czemu instalacja przy ul. Turystycznej została odciążona. Jednocześnie projekt modernizacji otrzymał pozytywną ocenę w ramach Funduszy Europejskich dla Mazowsza.

Według najnowszych informacji przekazanych przez wójta gminy Nadarzyn inwestycja ma kosztować około 22 mln zł, z czego 8 mln 856 tys. zł ma stanowić dofinansowanie. Zakończenie przedsięwzięcia planowane jest do 15 grudnia 2027 roku.

Jeżeli harmonogram zostanie dotrzymany, po ponad trzech dekadach funkcjonowania oczyszczalnia w Nadarzynie powinna otrzymać technologię znacznie lepiej odpowiadającą obecnym wymaganiom.

Czy modernizacja zakończy również wieloletnie problemy związane ze stanem Zimnej Wody, będzie można ocenić dopiero po zakończeniu inwestycji i po pierwszych wynikach badań zmodernizowanej instalacji.

Do sprawy będziemy wracać.

Źródła: Fundusze Europejskie dla Mazowsza, BIP Gminy Nadarzyn, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Przedsiębiorstwo Komunalne Nadarzyn, „Wiadomości Nadarzyńskie”, archiwum nadarzyn.tv.